برخی، معیار مطاع بودن(اطاعت شدن) را این می دانند که جزء اصول دین فرض باشد. در حالی که اطاعت امر والدین با اینکه جزء اصول دین نیست، در قرآن مطرح شده است. و از سوی دیگر، مطاع بودن معاد اصلا بی معنی است، با این که مسلما جزء اصول دین است. پس مطاع بودن معیار و اصول دین نمی باشد. و اگر هم فرضا مطاع بودن، معیار اصول دین باشد، اطاعت از امام نیز در قرآن مطرح شده است، در آنجا که می فرماید:« اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم» (نساء/59)


چرا که در این آیه اطاعت از اولی الامر هم ردیف اطاعت از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آمده و خداوند متعال، امر به اطاعت بی قید و شرط از آنها کرده است که نشانه ی یکسانی اطاعت از آنها و عصمتشان می باشد.

 چنانکه حتی بعضی از مفسران بزرگ سنی نیز از این آیه، عصمت، اولی الامر را فهمیده و به آن تصریح کرده اند. (فخر رازی، التفسیر الکبیر)

و طبق آیه ی تطهیر، این مقام(عصمت)،مخصوص ائمه ی اهل بیت علیه السلام می باشد. و طبق روایات شیعه و سنی مراد از اولی الامر در آیه ی شریفه، ائمه ی اهل بیت علیه السلام می باشد که در برخی از آنها، نام همه ی آنها هم به ترتیب ذکر شده بعضی از علمای شعه، امامت را چزء اصول دین می شمارند و بعضی هم جزء اصول مذهب، ولی طبق ادله و شواهدی، می توان امامت را از اصول دین بر شمرد که عبارتند از:

الف) امامت محور دین است زیرا: در آِیه ی تبلیغ(مائده/67) خداوند متعال انجام وظیفه ی رسالت توسط پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را به ابلاغ مساله ی مهمی منوط کرده و عدم ابلاغ آن را مساوی با انجام ندادن وظیفه اش معرفی نکرده است؛ و آن مساله ی مهم حتی طبق نقل فخر رازی، امامت امام علی علیه السلام می باشد.

چنانکه او در ذیل آن می نویسد:" این آیه در فضیلت امام علی بن ابی طالب علیه السلام نازل شده، و وقتی این آیه نازل شد، پیلمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم دست حضرت علی علیه اسلام را گرفت و فرمود: "هرکسی را که من مولایش هستم، علی علیه السلام مولای اوست."

2) طبق نقل ابن ابی الحدید سنی، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرموده اند:" هر کسی بمیرد و در حالی که امامی برایش نیست، به مرگ جاهلی مرده است."

آیا می توان پذیرفت چیزی که سودش در حال مرگ موجب مرگ جاهلی(بدون اسلام) می شود، جزء اصول دین نباشد؟

3) امام علی علیه السلام امامت را ستون و اساس دین می دانند و در مورد امامان اهل بیت علیه السلام می فرمایند:"هم اساس الدین" و باز می فرمایند:" هم دعائم الاسلام" (خطبه239)

ب) طبق حدیث منزلت که در کتب شیعه و اهل سنت از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است؛ بلکه به گفته ی ابن ابی الحدید همه ی فرق اسلامی آن را نقل کرده اند.

همان گونه که ابن ابی الخدید از آن حدیث فهمیده، امام در تمام مراتب، به منزله ی پیامبر است و تنها وحی قرآنی دریافت نمی کند؛ و آن حدیث چنین است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به امام علی علیه السلام فرمودند:" تو نسبت به من همچون هارون به موسی هستی جز اینکه پس از من پیامبری نیست."

ج) در حدیث معروف ثقلین که در کتب سیعه و اهل سنت نقل شده است و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم امامان را قرین جدائی ناپذیر قرآن قرار داده که تمسک به آن دو را مایه ی نجات از گمراهی معرفی کرده است و هم چنین در حدیث معروف سفینه که باز در کتب شیعه و اهل سنت نقل شده، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، ائمه اطهار علیه السلام را مانند کشتی نوح علیه السلام مایه ی نجات دانسته اند.

د) امامت بالاتر از نبوت است چراکه طبق آیه ی 124سوره بقره، ابراهیم نبی علیه السلام با وجود برخورداری از مقام نبوت، ابتدا از مقام امامت برخوردار نبود و بعد از پشت سر گذراندن آزمایش هایی خدا او را به مقام امامت منصوب کرد و فرمود:" ...انی جاعلک للناس اماما"

امام رضا علیه السلام در مورد مقام والای امامت می فرماید:" همانا امامت مقامی است که خدای عزوجل بعد از رتبه ی نبوت و حلت(دوستی خدا) در مرتبه ی سوم به ابراهیم خلیل علیه السلام استوار نموده و فرموده: همانا من تو را امام مردم گردانیدم.(اصول کافی، ج1، ص285)

پس امامت جزء اصول دین است و اطاعت از او موجب قبول طاعات و دخول در بهشت است.

نویسنده: حسن منتظری

منبع: مرکز مطالعات و پژوهش های فرهنگی حوزه علمیه




برچسب ها : اطاعت ,  امام ,  قرآن ,  اولی الامر , 

دسته بندی : اهل بیت(ع) در آیینه قرآن ,  شیعه شناسی ,